วัดพระธาตุหลวง

วัดพระธาตุหลวง วรมหาวิหาร

จากตำนานกล่าวว่า พระธาตุหลวง สร้างคราวเดียวกับการสร้างเมืองเวียงจันทน์ คราวๆ ยุดเดียวกับการสร้างพระธาตุพนม แต่ตามหลักศิลาหลักที่ 1 เชื่อว่า พระธาตุหลวง สร้างในรัชสมัย พระเจ้าไชยเชษฐาธิราช เมื่อคราวที่ย้ายราชธานีจากเมืองหลวงพระบางมายังนครเวียงจันทน์ ใน พ.ศ.2109 

องค์พระธาตุหลวง สูง 45 เมตร จากฐานถึงยอด ทรงดอกบัวตูม ประกอบดวย 2 ชิ้น รอบๆ ชั้นที่ สองประกอบด้วพระธาตุองค์เล็ก 30 องค์ ภายในบรรจุพระธาตุ องค์เล็ก ทำด้วยทองคำหนัก 4 บาท พร้อมใบลานทองคำ บรรจุ คำสอนของพระพุทธเจ้า ส่วนพระธาตุองค์ใหญ่ บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ทุกๆ เดือน 10 จะมีงานประเพณีบุญใหญ่พระธาตุหลวง เป๋็นประจำทุกปี 
ในชั้นล่างสุดของพระธาตุหลวง มีหอไหว้ ทั้ง 4 ทิศ 

ชั้นที่สามสร้างขึ้นถัดจากพระธาตุองค์เล็ก 30 องค์นั้น ขึ้นไปบนชั้นนี้จะเห็นว่า มีความกว้าง ด้านละ 30 เมตร พื้นด้านที่สามนี้ มีรูปลักษณะเป็นหลังเต่า หรือโอคว่ำ (ขันตักน้ำคว่ำ) อยู่บนชั้นหลังเต่า เป็นฐานของยอดพระธาตุ มีรูปเป็นสี่เหลียมล้อมรอบด้วยกลีบดอกบัวใหญ่ ซึ่งมีปลายกลีบเริ่มบานออก ถัดจากดอกบัวไปจึงมีรูปรัดเอว เหนือจากที่รัดเอวไปจะเป็นฐานจอมธาตุ ฐานนี้จะเป็นรูปสี่เหลี่ยมเหวอ (บาน) ขึ้นด้านบนนิดหน่อย ต่อจากฐานนี้ คนโบราณเรียกว่า “ดวงปี” ดังมีอยู่ในคำกลอนว่า “เจดีย์ดิ้ว ดวงปีพ้นพุ่ง” อยู่บนดวงปี จึงเป็นสเวตฉัตรเป็นยอดพระธาตุที่สูงสุด” อยู่รอบฐานพระธาตุ ก็ได้สร้างบริเวณล้อมรอบติดกันทั้ง 4 ด้าน มีประตูเข้าทั้ง 4 ด้าน ประตูอยู่ระหว่างกลาง บริเวณแต่ละด้านพอดี บริเวณยาวด้านละ 91 เมตร 75 เซนติเมตร